Osmanli Türkcesi döneminde, yabancilara Türkce ögretmek maksadiyla Latin harfleriyle Türkce üzerine yazilmis sözlük, gramer ve konusma kitaplarindaki transkripsiyon metinleri ya da ceviri yazili metinler söz varligi üzerinden Türkcenin tarih bir döneminin ses özelliklerini incelemek mümkündür. Nitekim Arap harfli yazinin asl bicimleri oldugu gibi aktaran tutucu tavri sebebi ile yazidan takip edilemeyen ses degismeleri bu metin malzemelerinin incelendigi monografik calismalarda daha önce de degerlendirilmistir. Ceviri yazili malzemeler üzerindeki inceleme ve degerlendirmeler söz konusu dönemin eski harfli Türkce metinlerini Latin harflerine cevirecek arastirmacilar icin de degerlidir. Cünkü bu incelemelerle Türkcenin tarih bir dönemindeki söz varligi, seslendirme özellikleri ile ortaya konulmaya calisilir. Böylece, Türkcenin kendi kelimeleriyle birlikte dile alintilama yoluyla girmis yabanci kelimeler de eski harfli yazinin kaliplasmis bicimlerinden siyrilarak dildeki kullanim alanina göre incelenme imkanina kavusur